Palen van verdwenen brug in Broeker trekvaart aangetroffen?

baggerpuintrekvaartPuin, bagger en oude palen van de walbeschoeiing liggen op de kant van de Broeker trekvaart, duidelijk zichtbaar vanaf de provinciale weg N247. In opdracht van de Provincie Noord-Holland wordt gedeeltelijk aan een nieuwe oeverbescherming langs de rand van de trekvaart tussen Broek in Waterland en Monnickendam gewerkt. Daarbij zijn waarschijnlijk ook de oude funderingen van een verdwenen brug over de Broeker trekvaart naar boven gekomen.

Ongeveer een maand wordt er nu gewerkt aan de nieuwe oeverbescherming langs de trekvaart van Broek in Waterland naar Monnickendam. Veel puin, bagger en oude palen van de walbeschoeiing liggen op het voormalig tracé van de Blauwe Tram (zie bovenste foto).

palen_trekvaart_brug_klein2Aan het einde van de Atjehgouw, eigenlijk in het verlengde van aan de overkant gelegen Overlekergouw, zijn bij het verwijderen van de walbeschoeiing in de Broeker Trekvaart twee grote funderingspalen van (waarschijnlijk) de oude brug over de Broeker trekvaart aangetroffen (zie foto links).

Het is bekend dat er een verbinding over deze trekvaart was, alleen was het een draaibrug of een voetveer? Of een ophaalbrug? De Broeker (trek)vaart werd in 1633 aangelegd en werd in 1661 onderdeel van de Zesstedenvaart. Via deze trekvaart konden reizigers van Amsterdam, via Broek in Waterland naar Monnickendam, en verder doorreizen, naar Edam. In Monnickendam kwam de reiziger aan bij de Broekerpoort, waar de paarden werden verwisseld, de schuiten werden voortgetrokken door de stadsgracht naar de Noorderpoort.

ophaalbrug_trekvaart_1905_kad_mili_nr330Op de topografische militaire kaart van het Kadaster (Bonneblad – kleur, nummer 330) uit 1905 staat in de hiernaast afgebeelde uitsnede afgekort weergegeven Oph Br (zie kaart-uitsnede links, midden boven, klik op de uitsnede om het kaartje te vergroten). Staat deze afkorting voor Ophaal Brug? Of heeft de kaartenmaker hier een fout gemaakt, en was er een draaiende plank, of zelfs alleen een voetveer?!

De belangrijke punten op militaire kaarten uit die tijd waren behoorlijk accuraat. Dus de kans dat de maker van deze kaart is uitgegaan van oude (foutieve?) informatie is behoorlijk onwaarschijnlijk. veer_trekvaart_atjehgouw_1879_mili_kadasterWel is op een oudere Kadaster kaart (1879) een andere afkorting weergegeven, namelijk Vr.. Kunnen we hier uitgaan van een Veer? Of een voetveer? Op de foto links is een uitsnede te zien van de kaart uit 1879 (klik op de kaart voor een vergrote weergave).

 

De Kadasterkaart, Verzamelplan 1811-1832, geeft ook een verbinding tussen deze twee wegen weer. De verbinding is echter niet duidelijk, is het een draaiplank? Zie de kaart rechts. brug_trekvaart_1811_kadaster_kaartKadaster-kaarten uit 1830 en 1850 geven op deze plek ook een brug weer, alleen wordt dit niet afgekort op de kaarten weergegeven.

Uit de oude krantenarchieven blijkt dat er wel degelijk een ophaalbrug in de trekvaart aanwezig was. In de Schuitemakers Purmerender Courant van 1 december 1886 op pagina 3 is een aanbestedingsadvertentie geplaatst voor het bouwen van “eene woning, bij de ophaalbrug aan den Jaagweg tusschen Broek en Monnickendam“. aanbesteding_woning_ophaalbrug_trekvaart_monnickendam (zie advertentie links, voor grote weergave klik op de advertentie). Uit de advertentie blijkt dat er dus een ophaalbrug aanwezig is geweest en dat er (volgens de advertentie) hoogstwaarschijnlijk nog een woning is gebouwd. Voor de brugwachter misschien? En waar is deze woning gebouwd? Aan de Atjehgouw-zijde of aan de andere kant (Overlekergouw)?

Om het verhaal achter deze vondst compleet te maken ontbreken alleen nog oude foto’s van de brug. Dus, diegene, die dit leest, mocht u beschikken over een oude foto van dit veer, de ophaalbrug of draaiplank, neem dan contact met ons op.