Het mysterie van de C | B blokjes

DSC_1646Een grijs blokje ter grootte van halve baksteen met de letters C | B erop! Niet ééntje maar zes stuks, kwamen afgelopen zaterdag bij veldwerk te voorschijn! Waarschijnlijk industrieel geperst. Leuk, maar wat en waarvoor zouden deze blokjes bedoeld zijn? En hoe oud zou het zijn? Allemaal vragen die bij onze werkgroep onbeantwoord bleven. Tot gisteravond.

Eke dinsdagavond organiseert de werkgroep voor haar leden een avond om de vondsten van het veldwerk te determineren en verder te analyseren. Daarbij worden de scherven schoongemaakt, zoveel mogelijk geplakt en indien mogelijk verder gerestaureerd. Zo dus ook gisteravond.

DSC_1647

Daar lagen de mysterieuze blokjes tussen alle andere vondsten (zie bovenstaande foto). De blokjes werden gevonden bij het veldwerk afgelopen zaterdag en zijn waarschijnlijk afkomstig uit de 19e eeuw. Maar waarvoor werden ze eigenlijk gebruikt? Niemand die het kon vertellen. We hadden wel vermoedens: uit de oude gasfabriek, stoomboten of misschien de stoomtram? Daarom hebben we het maar op Twitter gezet, misschien krijgen we via dit sociale medium wel een antwoord op onze vragen?

Dinsdagavond om circa 22:30 uur heb ik bovenstaande tweet op ons account geplaatst. Binnen een half uur waren er 13 reacties binnengekomen, van retweets tot antwoorden op onze tweet. Dit was nog niet alles, vanochtend om 04:49 uur liepen de eerste retweets weer binnen tot vanmiddag 12:50 uur. De statistieken van deze tweet laten 2 antwoorden, 26 retweets, 172 interacties en maar liefst 1.736 weergaven zien. Al deze reacties zou toch iets moeten opleveren.

Briketten
In de tussentijd zijn we te weten gekomen dat het waarschijnlijk blokken brandstof waren voor productie of verwarming (hoogstwaarschijnlijk bruinkoolbriketten en vermoedelijk gebruikt voor de Blauwe Tram). De briketten bestonden uit fijnkool, die gemengd werden met pek waardoor deze “blokjes” als briketten werden geperst. Dat gebeurde in briketfabrieken. Briketten waren er in verschillende gewichten, tot meer dan tien kilo. De grotere briketten (blokbriketten) werden verkocht als brandstof voor bakkerijen, industriële installaties, schepen en locomotieven. Eierbriketten (of eierkolen) hadden een gewicht van 55 gram. Een nog kleinere variëteit waren de krieleierbriketten, die 35 gram wogen. Eier- en krieleierbriketten werden gebruikt voor huisbrand. In de briketten werden de initialen van het bedrijf geperst.

We weten nu dat de blokjes fijnkool briketten zijn, in diverse vormen beschikbaar waren en dat de letters de initialen van de makers zijn geweest. Alleen de C | B initialen hebben we nog niet weten te ontcijferen. Welk bedrijf of onderneming schuilt achter deze afkorting? Wel is er een Limburgse firma N.V. Carisborg geheten die aan het begin van de 20e eeuw bruinkool in Nederland delfde. Of dit bedrijf ook deze briketten met de opdruk C | B fabriceerde, daarvoor hebben we nog een harde bewijzen. Hiernaar gaan we nog verder op zoek. Als je een vermoeden of een idee hebt, we houden ons natuurlijk aanbevolen.