Een lezing over het veranderende landschap van Waterland

veranderende-landschap-liaVorige week woensdagavond was de werkgroep aanwezig bij de lezing van Lia Vriend over het Noord-Hollandse landschap in het Weeshuis van Monnickendam. Op uitnodiging van de Verenging Oud Monnickendam gaf Lia Vriend een interessante lezing over geologie, kogen, inlegdijken, waddengebieden, dalieputten, droogmakerijen en veenlandschappen in Noord-Holland. Specifiek toegespitst op Waterland natuurlijk. Een kort verslag met enkele dia’s uit de presentatie.

wadden-getijdengebied-waterland-lia-vriendWist u dat Noord-Holland de provincie is met de meest verschillende landschappen? Een opmerkelijk feit! Nog opmerkelijker: Waterland kent aparte geschiedenis: in de Vroege Middeleeuwen (800 na Chr.) was dit landschap ruig, onbegaanbaar en moerassig met enkele veenriviertjes. Voor de jaartelling was het zelfs een waddengebied met getijden. Wie had dat gedacht? Eeuwen later is zelfs een landschap ontstaan dat 5 meter hoger lag dan nu het geval is. Een groot verschil met het hedendaagse landschap, waar veel water, dijken en weilanden elkaar afwisselen. Met behulp van oude kaarten, illustraties en verschillende foto’s legde Lia Vriend de verschillende aspecten van het landschap in Waterland uit. Van inlegdijken, veenpolders, daliegaten en -putten tot droogmakerijen.

veen-ontginningen-moeras-waterlandVoor de Archeologische Werkgroep was het interessant om te zien hoe het landschap in de loop der eeuwen is veranderd. Van getijden en waddengebied (3850 v. Chr.) tot een uitgestrekt veenlandschap in de Vroege Middeleeuwen. Op de hoogte zijn van de waterscheiding in Noord-Holland is van belang om te zien hoe de afwatering in Waterland verliep, op welke wijze de eerste dijken werden aangelegd en hoe de eerste bewoners steeds weer een andere plek opzochten om droge voeten te houden. Ook bekijkt de werkgroep het landschap vanuit de ogen van de eerste ontginningen in dit gebied. Waar zijn de eerste pioniers neergestreken? Op welke wijze (en in welke richting) zijn de verschillende streken ontgonnen? Een tweetal vragen die voor de amateur-archeoloog belangrijk zijn om te stellen.

Deze lezing heeft een onderwerp aangehaald die veelal onderbelicht is of waar weinig aandacht in het algemeen voor is. Wie weet dat er in Waterland wel een 4 a 5 meter dikke veenlaag licht voordat je op de eerste kleiafzetting terecht komt? En hoe lang het nog duurt voordat deze veenlaag is verdwenen? Hoe ziet het landschap er dan uit? Houden we onze voeten dan allemaal nog wel droog? Interessante vraagstukken die op deze woensdagavond ter sprake kwamen.

Meer informatie:

www.ontdeknoordholland.nl (LIA – Landschappen ontdekken in een Aantrekkelijke vorm)